“อาชีพปศุสัตว์ของคนพิการ”
นายสมัย เจริญยิ่ง กล่าวว่า เป็นคนพิการใช้รถวีลแชร์ เกิดจากอุบัติเหตุเมื่อ12 ปีที่แล้ว ตอนนี้อาศัยอยู่ที่จังหวัดบุรีรัมย์ ปัจจุบันเป็น นายกสมาคมคนพิการอำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์ เป็นผู้ประสานเรื่องการจ้างงานกับมูลนิธินวัตกรรมและสมาคมสร้างเสริมโอกาสและอาชีพคนพิการไทย ให้คนพิการในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์ได้รับการจ้างงานในมาตรา 35 โดยขับเคลื่อนเรื่องการจ้างงานในพื้นที่มาประมาณ 6 ปีแล้ว หลังจากที่ได้รับการจ้างงานเข้ามาอยู่ในแวดวงนี้ได้เริ่มขยายเป็น node ตอนนี้มีคนพิการในพื้นที่ได้รับการจ้างงานแล้วประมาณ 70 คน ทั้งเรื่องอาชีพและในหน่วยงาน ทำเป็นอาชีพอิสระด้วย เหมือนเป็นการจ้างเหมาบริการ
เมื่อปี 2562 เริ่มลงทุนเลี้ยงวัวเป็นครั้งแรก เลี้ยงวัวพื้นบ้านก่อนต่อมาเริ่มเพิ่มแบบลูกผสม ทำได้สักพักเริ่มรู้จักกับเครือข่ายโคเนื้อ มีกลุ่มเพื่อนๆ ที่เลี้ยงวัว โชคดีได้เข้าร่วมอบรม เรื่อง การเลี้ยงวัวเนื้อและการตลาด มีค่าสมัครประมาณ 3,000.- บาท แต่เมื่อสมัครเข้าไปเห็นเป็นคนพิการเขาเลยให้เข้าอบรมฟรี เริ่มรู้เรื่องการเลี้ยงวัวเนื้อเพิ่มขึ้นได้ปรับเปลี่ยนจากที่เคยเลี้ยงวัวแบบพื้นบ้านเปลี่ยนมาเป็นวัวสายเนื้อ เช่น โคพันธุ์แบรงกัส โคพันธุ์แองกัส โคพันธุ์วากิว โคพันธุ์ชาร์โรเล่ส์ (Charolais) เป็นต้น ที่เลือกเลี้ยงสายเนื้อเพราะมีตลาดที่ส่งต่อได้และสามารถชั่งน้ำหนักได้เลย ไม่ต้องดูที่ความสวยงาม เลี้ยงได้น้ำหนักเท่าไหร่ขายได้เท่านั้น
ปัจจุบันที่ฟาร์มไม่ได้เน้นวัวขุน เพราะว่าอยู่ในช่วงขยายฟาร์ม จึงเน้นเป็นวัวแม่พันธุ์ คือ ระดับเลือดสูง สวย ขายในราคาแม่พันธุ์ ถ้าเป็นเมื่อก่อนหลังจากหย่านมแล้วตัวเมียราคาอยู่ที่แสนถึงแสนห้า โดยที่ฟาร์มเป็นคนกำหนดราคา แต่ปัจจุบันสามารถซื้อได้ในราคา 120,000.- (หนึ่งแสนสองหมื่นบาทถ้วน) ถ้าแม่วัวตัวนั้นท้องด้วยราคาจะตกลงมา ที่เลือกเลี้ยง คือ ได้วางระบบครบวงจร โดยมีทั้งระบบแปลงหญ้า ระบบน้ำ มีพื้นที่ปลูกหญ้าประมาณ 20 กว่าไร่ สามารถจัดการได้ หากวัวหย่านมมีคอกสำหรับหย่านม คอกท้องแบ่งเป็นล็อคๆ ไว้ ซึ่งคอกได้มาตรฐานเพราะว่าจัดการง่าย ตอนนี้มีวัวในฟาร์ม 32 ตัว และกําลังจะคลอดในปีนี้อีก 10 ตัว ภายในปีนี้หากไม่มีการแท้งหรือเหตุใดๆ จะมีวัวอยู่ประมาณ 40 กว่าตัวในภายในปีนี้ และปีหน้าจะมีแม่พันธุ์ที่พร้อมผสมอีก 10 กว่าตัว วัวสามารถขายได้ตั้งแต่หย่านมถ้าเป็นตัวเมียซึ่งมีตลาดในกลุ่มเฟสบุ๊ค แต่ทางฟาร์มเน้นผลิตแม่พันธุ์อย่างเดียวเพราะว่าน้ำเชื้อที่นำมาผสมเป็นน้ำเชื้อแยกเพศ มีโอกาสเป็นตัวเมียถึง 93% ตั้งแต่ผสมมา คือ ใส่น้ำเชื้อไม่เคยได้ตัวผู้เลย วัวน้ำเชื้อมีราคาแพงเพราะนําเข้าจากต่างประเทศ พ่อพันธุ์ที่ให้ลูกสวย ลูกผสมในอดีตราคาอยู่ที่ประมาณ 30,000 - 50,000 บาท
ปัญหาอุปสรรคที่พบคือราคาตลาดขึ้น – ลง และความที่เป็นคนพิการไม่สามารถไปเกี่ยวหญ้าให้วัวเองได้ ไม่สามารถที่จะดูแลวัวได้ แต่ผมเคยฉีดยาวัวเอง คือ ยาถ่ายพยาธิ ยาบํารุง ผมเคยทําเอง และต้องทำอย่างไรให้ครอบครัวอยากร่วมเดินทางกับอาชีพที่เลือกซึ่งค่อนข้างยาก ถ้าใจร้อน มีเรื่องเครียดกับราคาวัว ครั้งแรกพ่อแม่ปลูกอ้อย ปลูกมัน พอราคาวัวสูงก็อยากเลี้ยงวัว และอยากให้พ่อแม่เลิกปลูกอ้อยด้วย เพราะการปลูกอ้อยปลูกมันต้องใช้ยาสารเคมีทุกอย่าง ไม่อยากให้พ่อกับแม่อยู่กับพวกยาสารเคมีเยอะเกินไปจึงให้ปลูกหญ้าเลี้ยงวัว หลังจากเลี้ยงได้ประมาณ 5 ปี กําลังจะขายวัว แต่ราคาอ้อย มันสำปะหลังขึ้น คราวนี้จะทำอย่างไรที่จะให้ครอบครัวยังจะทำอาชีพนี้ต่อ เชื่อมั่นอาชีพนี้ต่อไป
ส่วนวิธีแก้ไข คือ การเลี้ยงวัวไม่ได้ยาก ขอแค่เตรียมตัวดี มีแปลงหญ้า มีฟาง แล้วช่วงที่วัวกำลังจะคลอดต้องมีการบำรุง มีค่าอาหาร แต่ปัจจุบันใช้กากเบียร์เข้ามาช่วยเพราะว่าหน้าแล้งมันแล้งจัดมาก ขนาดมีบ่อบาดาลโซล่าเซลล์ 3 บ่อยังใช้น้ำรดหญ้าไม่พอ แต่ดีอย่างหนึ่งวัว 30 ตัวกินง่าย ฟางจากที่ไม่เคยกินอยู่กันหลายตัวตอนนี้ไม่เหลือมีเท่าไหร่ก็หมด ปัจจุบันคือ สั่งกากเบียร์ สั่งอาหารข้น มาบำรุงเพื่อต่อไปสามารถทำประกวดได้ราคาค่อนข้างสูง แต่ถ้าปล่อยให้ผอมโซจะไม่สามารถทำราคาได้ จึงต้องมีกากเบียร์เข้ามาเสริมบํารุง
นายสมัย เจริญยิ่ง ทิ้งท้ายว่า “ถ้าเป็นคนพิการเหมือนผม ผมว่า ถ้าเรามีความตั้งใจที่อยากทําจริงๆ แต่ว่าต้องอยู่ที่ครอบครัวด้วยเพราะว่า ครอบครัวชอบ ครอบครัวพร้อม ทุกอย่างสามารถทำได้อยู่แล้ว แต่ต้องมีการวางแผนที่ดี ใครที่สนใจอยากเลี้ยง ผมแนะนําว่าไม่ต้องเลี้ยงเยอะเท่าผม เลี้ยงแค่ตัวสองตัวแต่เลี้ยงตัวสวยๆ แล้วดูแลได้ วัวจะออกมาสวย พอวัวสวยจะขายตัวของมันเอง บางทียังไม่ต้องไปถึงเนื้อหรอก แค่ความสวยให้เขา เขาก็ขายเป็นแม่พันธุ์ พ่อพันธุ์ได้แล้ว ถ้ามีความตั้งใจที่จะทำและมีความอดทน ผมว่าทำอาชีพนี้ได้ มีช่องทางในการติดต่อและติดตามได้ที่ Facebook เจริญยิ่ง ประสานสิทธิคนพิการ จังหวัดบุรีรัมย์ และ เจริญยิ่งฟาร์ม”
เมื่อปี 2562 เริ่มลงทุนเลี้ยงวัวเป็นครั้งแรก เลี้ยงวัวพื้นบ้านก่อนต่อมาเริ่มเพิ่มแบบลูกผสม ทำได้สักพักเริ่มรู้จักกับเครือข่ายโคเนื้อ มีกลุ่มเพื่อนๆ ที่เลี้ยงวัว โชคดีได้เข้าร่วมอบรม เรื่อง การเลี้ยงวัวเนื้อและการตลาด มีค่าสมัครประมาณ 3,000.- บาท แต่เมื่อสมัครเข้าไปเห็นเป็นคนพิการเขาเลยให้เข้าอบรมฟรี เริ่มรู้เรื่องการเลี้ยงวัวเนื้อเพิ่มขึ้นได้ปรับเปลี่ยนจากที่เคยเลี้ยงวัวแบบพื้นบ้านเปลี่ยนมาเป็นวัวสายเนื้อ เช่น โคพันธุ์แบรงกัส โคพันธุ์แองกัส โคพันธุ์วากิว โคพันธุ์ชาร์โรเล่ส์ (Charolais) เป็นต้น ที่เลือกเลี้ยงสายเนื้อเพราะมีตลาดที่ส่งต่อได้และสามารถชั่งน้ำหนักได้เลย ไม่ต้องดูที่ความสวยงาม เลี้ยงได้น้ำหนักเท่าไหร่ขายได้เท่านั้น
ปัจจุบันที่ฟาร์มไม่ได้เน้นวัวขุน เพราะว่าอยู่ในช่วงขยายฟาร์ม จึงเน้นเป็นวัวแม่พันธุ์ คือ ระดับเลือดสูง สวย ขายในราคาแม่พันธุ์ ถ้าเป็นเมื่อก่อนหลังจากหย่านมแล้วตัวเมียราคาอยู่ที่แสนถึงแสนห้า โดยที่ฟาร์มเป็นคนกำหนดราคา แต่ปัจจุบันสามารถซื้อได้ในราคา 120,000.- (หนึ่งแสนสองหมื่นบาทถ้วน) ถ้าแม่วัวตัวนั้นท้องด้วยราคาจะตกลงมา ที่เลือกเลี้ยง คือ ได้วางระบบครบวงจร โดยมีทั้งระบบแปลงหญ้า ระบบน้ำ มีพื้นที่ปลูกหญ้าประมาณ 20 กว่าไร่ สามารถจัดการได้ หากวัวหย่านมมีคอกสำหรับหย่านม คอกท้องแบ่งเป็นล็อคๆ ไว้ ซึ่งคอกได้มาตรฐานเพราะว่าจัดการง่าย ตอนนี้มีวัวในฟาร์ม 32 ตัว และกําลังจะคลอดในปีนี้อีก 10 ตัว ภายในปีนี้หากไม่มีการแท้งหรือเหตุใดๆ จะมีวัวอยู่ประมาณ 40 กว่าตัวในภายในปีนี้ และปีหน้าจะมีแม่พันธุ์ที่พร้อมผสมอีก 10 กว่าตัว วัวสามารถขายได้ตั้งแต่หย่านมถ้าเป็นตัวเมียซึ่งมีตลาดในกลุ่มเฟสบุ๊ค แต่ทางฟาร์มเน้นผลิตแม่พันธุ์อย่างเดียวเพราะว่าน้ำเชื้อที่นำมาผสมเป็นน้ำเชื้อแยกเพศ มีโอกาสเป็นตัวเมียถึง 93% ตั้งแต่ผสมมา คือ ใส่น้ำเชื้อไม่เคยได้ตัวผู้เลย วัวน้ำเชื้อมีราคาแพงเพราะนําเข้าจากต่างประเทศ พ่อพันธุ์ที่ให้ลูกสวย ลูกผสมในอดีตราคาอยู่ที่ประมาณ 30,000 - 50,000 บาท
ปัญหาอุปสรรคที่พบคือราคาตลาดขึ้น – ลง และความที่เป็นคนพิการไม่สามารถไปเกี่ยวหญ้าให้วัวเองได้ ไม่สามารถที่จะดูแลวัวได้ แต่ผมเคยฉีดยาวัวเอง คือ ยาถ่ายพยาธิ ยาบํารุง ผมเคยทําเอง และต้องทำอย่างไรให้ครอบครัวอยากร่วมเดินทางกับอาชีพที่เลือกซึ่งค่อนข้างยาก ถ้าใจร้อน มีเรื่องเครียดกับราคาวัว ครั้งแรกพ่อแม่ปลูกอ้อย ปลูกมัน พอราคาวัวสูงก็อยากเลี้ยงวัว และอยากให้พ่อแม่เลิกปลูกอ้อยด้วย เพราะการปลูกอ้อยปลูกมันต้องใช้ยาสารเคมีทุกอย่าง ไม่อยากให้พ่อกับแม่อยู่กับพวกยาสารเคมีเยอะเกินไปจึงให้ปลูกหญ้าเลี้ยงวัว หลังจากเลี้ยงได้ประมาณ 5 ปี กําลังจะขายวัว แต่ราคาอ้อย มันสำปะหลังขึ้น คราวนี้จะทำอย่างไรที่จะให้ครอบครัวยังจะทำอาชีพนี้ต่อ เชื่อมั่นอาชีพนี้ต่อไป
ส่วนวิธีแก้ไข คือ การเลี้ยงวัวไม่ได้ยาก ขอแค่เตรียมตัวดี มีแปลงหญ้า มีฟาง แล้วช่วงที่วัวกำลังจะคลอดต้องมีการบำรุง มีค่าอาหาร แต่ปัจจุบันใช้กากเบียร์เข้ามาช่วยเพราะว่าหน้าแล้งมันแล้งจัดมาก ขนาดมีบ่อบาดาลโซล่าเซลล์ 3 บ่อยังใช้น้ำรดหญ้าไม่พอ แต่ดีอย่างหนึ่งวัว 30 ตัวกินง่าย ฟางจากที่ไม่เคยกินอยู่กันหลายตัวตอนนี้ไม่เหลือมีเท่าไหร่ก็หมด ปัจจุบันคือ สั่งกากเบียร์ สั่งอาหารข้น มาบำรุงเพื่อต่อไปสามารถทำประกวดได้ราคาค่อนข้างสูง แต่ถ้าปล่อยให้ผอมโซจะไม่สามารถทำราคาได้ จึงต้องมีกากเบียร์เข้ามาเสริมบํารุง
นายสมัย เจริญยิ่ง ทิ้งท้ายว่า “ถ้าเป็นคนพิการเหมือนผม ผมว่า ถ้าเรามีความตั้งใจที่อยากทําจริงๆ แต่ว่าต้องอยู่ที่ครอบครัวด้วยเพราะว่า ครอบครัวชอบ ครอบครัวพร้อม ทุกอย่างสามารถทำได้อยู่แล้ว แต่ต้องมีการวางแผนที่ดี ใครที่สนใจอยากเลี้ยง ผมแนะนําว่าไม่ต้องเลี้ยงเยอะเท่าผม เลี้ยงแค่ตัวสองตัวแต่เลี้ยงตัวสวยๆ แล้วดูแลได้ วัวจะออกมาสวย พอวัวสวยจะขายตัวของมันเอง บางทียังไม่ต้องไปถึงเนื้อหรอก แค่ความสวยให้เขา เขาก็ขายเป็นแม่พันธุ์ พ่อพันธุ์ได้แล้ว ถ้ามีความตั้งใจที่จะทำและมีความอดทน ผมว่าทำอาชีพนี้ได้ มีช่องทางในการติดต่อและติดตามได้ที่ Facebook เจริญยิ่ง ประสานสิทธิคนพิการ จังหวัดบุรีรัมย์ และ เจริญยิ่งฟาร์ม”
