การผลิตสื่อ
นับตั้งแต่ได้รับมอบหมายให้เร่งผลิตและเผยแพร่สื่อการศึกษาเพื่อคนพิการ ตั้งแต่ปี 2542 เป็นต้นมา ศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา (ศท.) ได้วางแผน ผลิต และประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น วิทยาลัยราชสุดา (มหาวิทยาลัยมหิดล), ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC), สมาคม / มูลนิธิต่างๆ ด้านคนพิการ เป็นต้น เพื่อผลิตและเผยแพร่สื่อเสริมการเรียนการสอนและสื่อเสริมการเรียนรู้ตามอัธยาศัยสำหรับคนพิการทุกประเภท โดยเน้นสื่ออิเล็กทรอนิกส์รูปแบบต่างๆ ที่เหมาะสมกับกลุ่มคนพิการแต่ละประเภท เช่น หนังสือเสียง รายการวิทยุ รายการโทรทัศน์ รายการวีดิทัศน์ สื่อภาพนูน สื่อคอมพิวเตอร์เพื่อการศึกษาอื่นๆ เป็นต้น
ศท. ได้เริ่มผลิตสื่อการศึกษาเพื่อคนพิการเมื่อกลางปี 2542 และเริ่มเผยแพร่สื่อชุดแรกตั้งแต่เดือนมีนาคม 2543 นับถึงปัจจุบันนี้ หน่วยงานได้ดำเนินการผลิตและเผยแพร่สื่อการศึกษาเพื่อคนพิการไปแล้วจำนวนมาก เช่น
- หนังสือเสียงรูปแบบเทปคาสเซ็ทและรูปแบบซีดี MP3 ผลิตแล้วมากกว่า 4,000 รายการ (รายการละ 30 นาที)
- หนังสือเสียงระบบเดซี ทดลองผลิตแล้วกว่า 1,000 รายการ และกำลังอยู่ในระหว่างการวางแผนการเผยแพร่สื่อร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (เนื่องจากเป็นสื่อรูปแบบใหม่และจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์พิเศษในการฟังหนังสือเสียงระบบเดซี่) ทั้งนี้ ได้มีการสำเนาสื่อบางชุดไปยังบางหน่วยงานเพื่อทดลองใช้แล้ว เช่น โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ, โรงเรียนสอนคนตาบอดภาคใต้, สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย เป็นต้น
- สื่อภาพนูน ประกอบหนังสือเรียนหรือหนังสือเสียง ได้ผลิตและเผยแพร่ไปแล้ว จำนวน 3 เล่ม รวมภาพนูนประมาณ 300 หน้า
- รายการวีดิทัศน์/โทรทัศน์ ผลิตและเผยแพร่แล้ว ประมาณ 400 รายการ และอยู่ในระหว่างการผลิตประมาณ 100 รายการ
- รายการวิทยุ ผลิตและออกอากาศแล้วประมาณ 500 รายการ
- หนังสือเบรลล์ ผลิตและเผยแพร่ในรูปแบบ e-braille ทางเว็บไซต์ศูนย์สื่อการศึกษาเพื่อคนพิการนี้ โดยได้เผยแพร่แล้วกว่า 100 เล่ม
นอกจากนี้ หน่วยงานยังได้เผยแพร่ข่าวสารข้อมูลด้านสื่อการศึกษาเพื่อคนพิการผ่านเว็บไซต์ศูนย์สื่อการศึกษาเพื่อคนพิการ และจดหมายข่าวสื่อการศึกษาเพื่อคนพิการด้วย ซึ่งภายในเว็บไซต์ ผู้สนใจสามารถเปิดรับชม-รับฟังรายการวีดิทัศน์ รายการวิทยุ และหนังสือเสียงออนไลน์ได้
ในอนาคต การผลิตและเผยแพร่สื่อการศึกษาเพื่อคนพิการจะดำเนินการต่อไป โดยจะพัฒนารูปแบบสื่อให้เหมาะสมกับสภาพความต้องการของกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หนังสือเสียงระบบเดซี
การเผยแพร่กระจายสื่อ
1. วิธีการเผยแพร่
การเผยแพร่กระจายสื่อการศึกษาเพื่อคนพิการของ ศท. มีหลายวิธีการตามความเหมาะสมกับสื่อที่มีรูปแบบหลากหลาย ดังนี้
- สื่อประเภทรายการวิทยุและรายการโทรทัศน์ นำออกอากาศทางสถานีวิทยุ/สถานีโทรทัศน์ของกระทรวงศึกษาธิการ และช่อง 11 โดยรายการวิทยุหรือรายการโทรทัศน์บางรายการอาจนำมาจัดทำสำเนาเป็น CD และ VCD เผยแพร่โดยตรงด้วย
- หนังสือเบรลล์ ให้บริการดาวน์โหลดเพื่อไปจัดพิมพ์ทางเครื่องพิมพ์เบรลล์ที่ปลายทางผ่านเว็บไซต์ศูนย์สื่อการศึกษาเพื่อคนพิการ
- สื่อรูปแบบอื่นๆ ได้แก่ หนังสือเสียง สื่อภาพนูน และรายการวีดิทัศน์ เมื่อผลิตต้นฉบับเสร็จแล้ว จะจัดทำเป็นเทปสำเนาต้นฉบับจำนวนประมาณ 200-350 ชุด แล้วจัดส่งไปยังหน่วยงานเครือข่ายทั่วประเทศ แห่งละ 1-3 ชุดตามความเหมาะสม เพื่อใช้เป็นต้นฉบับในการสำเนาเพิ่มเติมสำหรับการเผยแพร่ไปยังหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องภายในความรับผิดชอบของหน่วยงานปลายทางนั้นๆ และสำหรับบริการกลุ่มเป้าหมายโดยตรง
- สื่อรายการวิทยุ รายการโทรทัศน์ และสื่อรูปแบบต่างๆ ที่ได้จัดออกอากาศ และ/หรือสำเนาเผยแพร่ไปยังหน่วยงานเครือข่ายแล้ว จะมีบริการสำเนาแก่ผู้สนใจทั่วไปที่ส่วนจัดการทรัพยากร ศูนย์เทคโนโลยีทางการศึกษา โทร. 0 2354 5730-40
2. หน่วยงานเครือข่ายหลักที่ ศท. จัดส่งสื่อให้
- ศูนย์การศึกษาพิเศษเขต/ประจำจังหวัด รวม 76 แห่ง
- ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนภาค/จังหวัด (รวมกรุงเทพฯ) รวม 84 แห่ง
- ห้องสมุดประชาชนจังหวัด ห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" และห้องสมุดประฃาชนอำเภอหรือศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอที่ตั้งในอำเภอที่จัดการศึกษานอกโรงเรียนสำหรับคนพิการ รวมประมาณ 200 แห่ง
- สถานศึกษาเฉพาะความพิการ เช่น โรงเรียนสอนคนตาบอด, โรงเรียนสอนคนหูหนวก, โรงเรียนศึกษาพิเศษ เป็นต้น
- มูลนิธิ/สมาคม/ชมรม/ห้องสมุดเพื่อคนพิการต่างๆ เช่น สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย, มูลนิธิช่วยคนตาบอดแห่งประเทศไทยฯ, มูลนิธิธรรมิกชนเพื่อคนตาบอดฯ,สมาคมคนหูหนวกแห่งประเทศไทย, ชมรมคนหูหนวกต่างๆ, สมาคมผู้ปกครองบุคคลออทิซึ่ม (ไทย), ฯลฯ
- หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอื่นๆ เช่น วิทยาลัยราชสุดา, สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ, สำนักส่งเสริมและพิทักษ์คนพิการ, หอสมุดแห่งชาติ เป็นต้น



